سلطان محمد مطربي سمرقندي
581
تذكرة الشعراء ( فارسي )
نقطهء دوم در ذكر شعرايى كه مؤلف ايشان را ديده ، ملازمت ننموده [ است ] . [ 234 ] [ فيضى كاسانى ] [ متوفى 1006 ق / 1597 م ] فيضى ، تخلّص لطيف جناب سعادتمآب شريعت انتساب ، امير درويش محمد كاسانى است كه مشهور به « قاضى پادشاه شيرازى » بودند . مخاديم از خلفاى معتبر حضرت واقف رموز سبحانى مولانا خواجگى كاسانى مىباشند - قدّس سرّه - و مدتى مديد به مشاركت حضرت قدوة العلماء ، مولانا عصمت اللّه - عصمه اللّه بغفرانه - در درس مولاناى مرحومى مصطفى الرومى ، حاضر مىشدند ؛ فضيلت تمام و مولويّت ما لا كلام داشتند . چندگاهى در ايّام سلطنت درويش خان ، بر مسند قضاى تاشكند مستند بودند . طبع خوب و اشعار مرغوب دارند . چنين گويند كه فنّ معمّا و عروض را ، به غايت خوب مىدانستند و در اين باب رسايل نوشتهاند . سن شريف ايشان قريب به صد سال رسيده بود كه در تاريخ سنهء ستّ و الف نقد حيات را ، به گنجور ممات تسليم نمودند و مرقد ايشان در قريهء متبرّكهء دهبيد است و اين غزل ايشان است : غزل : دل اگر دارد هواى آن بت پيمانگسل * بايدش زنّار بستن تا برآيد كام دل